Psikrometrik Diyagramı Adım Adım Kullanma Rehberi

1. Başlangıç: sistemin çalışma mantığı

Psikrometrik diyagram, nemli havanın sıcaklık, nem, entalpi, çiğ noktası, yaş termometre ve özgül hacim gibi özelliklerini aynı grafik üzerinde ilişkilendirir. Bir hava durumunu hesaplamak için genellikle birbirinden bağımsız iki özellik yeterlidir. En güvenli giriş yöntemi, kuru termometre sıcaklığı + bağıl nem ikilisidir.

Sayfaya giriş yapmadan diyagramı önizleme modunda inceleyebilirsiniz. Girişsiz modda grafik, eğriler ve sekmeler görünür; ancak hesaplama, nokta hafızası, proses, Cycle 1/2 ve kayıt düğmeleri pasif olur. Ücretsiz denemeyi başlatıp giriş yaptığınızda tüm mühendislik araçları aktif hale gelir.

2. Birim sistemi ve atmosfer basıncı

Sayfanın temel bölümünde önce birim sistemini seçin. Türkiye’deki standart HVAC çalışmaları için çoğu durumda SI seçeneğini kullanın. Bu seçim sıcaklıkları °C, basıncı kPa, nem oranını g/kg kuru hava ve entalpiyi kJ/kg kuru hava olarak gösterir.

Atmosfer basıncı varsayılan olarak 101,325 kPa gelir. Deniz seviyesinden farklı bir rakımda çalışıyorsanız gerçek barometrik basıncı girin. Basınç değiştiğinde aynı sıcaklık ve bağıl nem için nem oranı, entalpi ve özgül hacim yeniden hesaplanır.

3. Basic / Temel sekmesi

Basic sekmesi tek bir hava durumunu tanımladığınız yerdir. Özellik 1 ve Özellik 2 alanlarından biri mutlaka kuru termometre sıcaklığı olmalıdır. İkinci özellik olarak bağıl nem, yaş termometre, çiğ noktası, nem oranı veya entalpi seçebilirsiniz.

Değerleri girdikten sonra Durumu hesapla düğmesine basın. Sistem aktif hava durumunu, diyagramdaki noktayı ve hesaplanan tüm özellikleri yeniler.

4. Durum noktası oluşturma ve hafızaya alma

Bir durumu daha sonra proses veya çevrim içinde kullanmak için ona bir hafıza etiketi verin. Örneğin “Dış Hava”, “Mahal / Dönüş”, “Karışım Havası”, “Serpantin Çıkışı” veya “Üfleme Havası” kullanabilirsiniz.

1. Basic sekmesinde iki özelliği seçin ve değerleri girin.
2. Durumu hesapla düğmesine basın.
3. Hafıza etiketi alanına açıklayıcı bir isim yazın.
4. Noktayı hafızaya ekle düğmesine basın.
5. Hafızadaki noktalar tablosunda Tdb, RH, W ve entalpi değerlerini kontrol edin.

Birden fazla nokta eklerken Varsayılana dön veya Temizle düğmelerine dikkat edin. Bu düğmeler mevcut hafızayı sıfırlayabilir. Noktaya tıklayarak ilgili durumun tekrar aktif hale gelmesini sağlayabilirsiniz.

5. Process / Proses sekmesi

Process sekmesi iki kayıtlı durum noktası arasındaki hava hareketini ve mühendislik yükünü hesaplar. Önce Basic sekmesinden en az iki nokta oluşturun. Daha sonra başlangıç ve bitiş noktalarını seçin.

Önce Prosesi çiz ile oku, ardından Yükleri hesapla ile ΔT, ΔW, Δh, toplam kapasite, duyulur kapasite, latent kapasite ve gerekiyorsa su debisini hesaplayın. Soğutma kapasitesi negatif işaretle gösterilebilir; bu işaret yönü ifade eder, hata anlamına gelmez.

6. Cycle 1 / Birinci klima santrali çevrimi

Cycle 1, dış hava ile mahal/dönüş havasının karıştırıldığı, karışım havasının serpantinde soğutulduğu ve üfleme koşuluna getirildiği temel AHU çevrimidir.

Çevrim 1'i hesapla ve çiz düğmesine bastığınızda dış hava, dönüş havası, karışım, serpantin çıkışı, üfleme ve fan etkisi diyagramda ayrı noktalar halinde görünür. Sonuçlarda serpantin kapasitesi, bypass factor, yeniden ısıtma ve su debisini kontrol edin.

7. Cycle 2 / İkinci klima santrali çevrimi

Cycle 2, Cycle 1’e göre primer akış oranını ayrıca izleyen daha ayrıntılı bir çevrimdir. Özellikle sekonder dönüş havası, primer akış ve taze hava oranını birlikte değerlendirmek için kullanılır.

Bu çevrimde karışım noktası dış hava ile dönüş havası arasında kalmalıdır. Serpantin çıkışı doygunluk eğrisine yaklaşır; üfleme noktası ise 17 °C civarında görünür. Sonuçlarda bypass factor yaklaşık 0,15–0,20 aralığında olabilir. Değerler kullanılan basınç ve hesap yaklaşımına göre küçük farklılıklar gösterebilir.

8. Setting / Ayarlar sekmesi

Ayarlar sekmesinde diyagramın sıcaklık alt/üst sınırını, nem oranı üst sınırını ve çizgi adımını belirlersiniz. Yaz koşulları için örneğin -10 ile 50 °C ve 30 g/kg aralığı yeterlidir. Daha sıcak endüstriyel uygulamalarda üst sıcaklık sınırını yükseltin.

Grafiği yeniden oluşturmak için Uygula veya Varsayılan ayarlar düğmesini kullanın. Çok dar grafik sınırları bazı noktaların görünmemesine neden olabilir.

9. Display / Görünüm sekmesi

Görünüm sekmesinden bağıl nem, yaş termometre, entalpi, özgül hacim ve grid çizgilerini açıp kapatabilirsiniz. Rapor veya ekran görüntüsü için yalnızca ihtiyaç duyduğunuz çizgileri açık tutmak okunabilirliği artırır.

PNG veya SVG almadan önce görünüm ayarlarını düzenleyin. SVG vektörel olduğu için teknik raporlara ve CAD dışı dokümantasyona aktarımda daha net sonuç verir; PNG ise hızlı paylaşım ve sunumlar için daha uygundur.

10. Proje oluşturma ve analiz kaydetme

Hesaplamaları kalıcı hale getirmek için önce Projelerim sayfasından bir proje oluşturun. Proje adı, müşteri adı ve açıklama alanlarını doldurun. Daha sonra diyagram sayfasında proje bağlamından bu projeyi seçin.

1. Analiz kaydı alanına açıklayıcı bir isim yazın.
2. Durum noktalarını, prosesleri ve Cycle sonuçlarını tamamlayın.
3. Analizi kaydet düğmesine basın.
4. Projelerim → proje detayı sayfasından kaydın oluştuğunu doğrulayın.
5. Daha sonra analizi açıp düzenleyebilir, kopyalayabilir veya silebilirsiniz.

11. Rapor ve dışa aktarma

Proje detayındaki analiz kartında PDF, PNG, SVG ve JSON seçenekleri bulunur. PDF çıktısı analiz başlığını, proje bilgilerini, diyagramı, durum noktalarını ve proses yüklerini içerir. PNG ve SVG diyagramın görsel kopyasını, JSON ise hesap girdilerinin ve sonuçlarının veri kopyasını sağlar.

12. Baştan sona örnek çalışma

Aşağıdaki senaryo bir yaz koşulu AHU testidir:

13. Sorun giderme

Teknik destek için iletişim formunda kullandığınız tarayıcıyı, proje/analiz adını ve aldığınız hata mesajını belirtin. Şifre gibi gizli bilgileri iletişim formuna yazmayın.